Verschil man en vrouw bij parkinson

Iedereen beleeft parkinson op een unieke manier. Ook tussen mannen en vrouwen kunnen er verschillen zijn. Verschil in het begin van de klachten, in de symptomen en in hoe je reageert op medicatie. Door die verschillen te herkennen, kun je samen met je zorgverlener beter bepalen wat bij jóu past. Dat helpt om sneller de juiste diagnose te stellen en een behandeling te kiezen die echt werkt voor jouw situatie.

Hoe vaak komt parkinson voor bij mannen en vrouwen?

Onderzoek laat zien dat mannen vaker de diagnose parkinson krijgen dan vrouwen. Volgens cijfers van het RIVM uit 2021 hebben per 1.000 mensen:

• 3,7 mannen de ziekte van Parkinson
• 2,4 vrouwen de ziekte van Parkinson

Waarom dit verschil bestaat, is nog niet precies bekend. Waarschijnlijk komt het door een combinatie van factoren, zoals hormonen, erfelijke aanleg, leefstijl en zelfs hoe snel bepaalde symptomen herkend worden.

Parkinson bij vrouwen

Bij vrouwen wordt de ziekte vaak later ontdekt. Ook lijkt de progressie (het verloop van de ziekte) wat langzamer te gaan. Dat kan te maken hebben met het type parkinson dat vaker voorkomt bij vrouwen Volgens ParkinsonNet: de tremorvorm, waarbij trillen meestal het meest opvallende symptoom is.

Volgens ParkinsonNL kunnen ook hormonen meespelen. Vrouwen hebben meer van het hormoon oestrogeen, dat mogelijk een beschermende werking heeft op de dopamine in de hersenen. Bij vrouwen valt vaak eerst het trillen op.

Symptomen bij vrouwen

Naast trillen kunnen vrouwen last hebben van:

• stijfheid
• moeite met lopen of het bewaren van evenwicht
• langzamer bewegen
• stemmingswisselingen, zoals somberheid of plotselinge emoties

Parkinson bij mannen

In vergelijking met vrouwen krijgen mannen volgens het RIVM vaak op jongere leeftijd te maken met parkinson. Ook verloopt de ziekte bij hen meestal wat sneller. De eerste klachten zijn vaak geen tremor, maar stijfheid en traagheid. Hierdoor worden dagelijkse handelingen zoals aankleden of schrijven moeilijker. Mannen merken soms dat hun handschrift verandert of dat ze meer moeite hebben met fijne motoriek.

Volgens de Parkinson Vereniging wordt REM-slaapgedragsstoornis vaker bij mannen dan bij vrouwen gesteld. Dit slaapprobleem zorgt voor onrustig slapen of onverwacht bewegen tijdens de slaap. Toch blijkt uit onderzoek dat de slaapstoornis even vaak voorkomt bij beide. Het verschil zit waarschijnlijk in hoe het zich uit: mannen vertonen vaker opvallend of heftig gedrag in hun slaap. Daardoor valt het sneller op en wordt het bij hen eerder herkend.

Andere klachten die bij mannen vaker voorkomen:

• geheugen- en concentratieproblemen
• sneller boos of gefrustreerd raken
• gedragsveranderingen
• impulsief gedrag

Verschillen in medicatie en behandeling

De reactie op medicatie is grotendeels vergelijkbaar tussen mannen en vrouwen, maar er zijn wel verschillen in de bijwerkingen:

• Volgens American Parkinson Disease Association (APDA) hebben vrouwen vaker last van dyskinesie: ongecontroleerde, overmatige bewegingen als bijwerking van medicijnen. Over het gebruik van parkinsonmedicatie tijdens een zwangerschap is nog weinig bekend. Levodopa lijkt veilig, maar over andere middelen is nog onvoldoende onderzoek gedaan.
• Mannen lopen volgens het APDA juist meer risico op impulscontroleproblemen, zoals gok- of koopdrang of verslaving aan medicijnen.

Een goed moment om het verschil te begrijpen is nu

Hoewel we steeds meer leren over de verschillen tussen mannen en vrouwen bij parkinson, weten we nog niet alles. Ieders ervaring met de ziekte is uniek. Daarom is het belangrijk dat je samen met je arts kijkt naar wat bij jou past. De gesprekshulp helpt je om goed voorbereid het gesprek in te gaan. Je zet vooraf eenvoudig je klachten, vragen en wensen op een rij.