Stress bij parkinson

Stress kan invloed hebben op iedereen, maar bij parkinson kan het sommige symptomen verergeren. Misschien heb je gemerkt dat je meer trilt of last hebt van freezing op stressvolle momenten. Dit komt doordat stress je lichaam onrustig maakt en je spieren gespannen blijven. Gelukkig kun je leren om beter met stress om te gaan. Door inzicht te krijgen in de oorzaken en de juiste technieken toe te passen, kun je je stressniveau verlagen en je klachten beter beheersen.

Stress bij parkinson

Wat is het verband tussen stress en parkinson?

Stress ontstaat als je een probleem ervaart zonder directe oplossing. Voor mensen met een chronische aandoening, zoals parkinson, kan dit extra belastend zijn. Het gevoel van controleverlies kan spanning veroorzaken, wat weer invloed heeft op je lichaam. Bij stress richt je lichaam zich vooral op je spieren, waardoor andere functies, zoals je immuunsysteem, minder goed werken. Dit kan verklaren waarom stress je symptomen verergert en je bijvoorbeeld langer ziek blijft na een verkoudheid.

Kan stress de symptomen van parkinson verergeren?

Ja, stress kan sommige klachten van parkinson versterken. Dit kan per persoon verschillen, maar veelvoorkomende effecten zijn:

  • Meer trillen: onder druk kunnen tremoren sterker worden, zoals bij spreken voor een groep of een onverwachte situatie.
  • Freezing: stress kan het gevoel veroorzaken dat je voeten vastplakken aan de vloer, wat bewegen moeilijker maakt.
  • Overbeweeglijkheid: fluctuaties in medicatie kunnen onder stress versterkt worden, waardoor je minder controle hebt over je bewegingen.

In zeldzame gevallen kan acute stress juist tijdelijk een positieve invloed hebben op de motoriek. Dit wordt soms gezien in levensbedreigende situaties waarin mensen met parkinson plotseling soepeler bewegen.

Hoe kun je stress verminderen?

Iedereen ervaart stress anders. Daarom is er geen kant-en-klare oplossing. Wel kun je kijken naar de belangrijkste oorzaken van stress en ontdekken waar je zelf invloed op hebt.
Denk na over deze vragen:

  • Omgeving: zijn er situaties of mensen die spanning veroorzaken? Kun je hier iets aan veranderen?
  • Eigen gedrag: wat doe je dat stress oproept? Kun je taken anders indelen of uit handen geven?
  • Vaardigheden: moet je iets nieuws leren om beter met stress om te gaan? Bijvoorbeeld ontspanningstechnieken of timemanagement.
  • Overtuigingen: denk je vaak "ik moet dit kunnen" of "ik mag niet falen"? Hoe realistisch zijn deze gedachten?
  • Identiteit: zie je jezelf als iemand die altijd sterk en gezond was? Hoe kun je je zelfbeeld aanpassen aan je huidige situatie?
  • Bijdrage: hoe kun je nog steeds van betekenis zijn voor anderen, ook al zijn sommige dingen lastiger geworden?

De FORMIDABEL-methode: praktisch omgaan met stress
Een handig hulpmiddel om stress te verminderen is de FORMIDABEL-methode. Deze methode bestaat uit 10 eenvoudige principes:

Fier

In Nederland zijn we vaak bescheiden, maar het is juist belangrijk om te erkennen waar je goed in bent. Misschien ben je een doorzetter, een fijne gesprekspartner of iemand die anderen inspireert. Sta stil bij je sterke eigenschappen en wees trots op wat je allemaal al hebt bereikt.

Omdraaien

Niet alles in het leven is positief, maar je kunt wél kiezen hoe je ermee omgaat. Als iets tegenzit, probeer dan te kijken naar wat je ervan kunt leren of welke mogelijkheden er nog wél zijn. Dit helpt je om niet te blijven hangen in negativiteit.

Realistisch

Verwacht niet van jezelf dat je altijd alles kunt, zeker niet als je energie schommelt. Stel realistische doelen die aansluiten bij je mogelijkheden. Heb je vandaag minder energie? Doe dan wat je kunt en wees tevreden met wat wél lukt.

Mindful

Piekeren over wat geweest is of over wat er misschien nog gaat komen, kan veel stress opleveren. Probeer je te richten op het nu. Ademhalingsoefeningen, meditatie of een simpele wandeling kunnen helpen om je aandacht naar het moment te brengen.

Investeer

Zelfzorg is geen luxe, maar een noodzaak. Geef jezelf de ruimte om te doen wat jou energie geeft en wat je nodig hebt om goed te functioneren. Soms betekent dit dat je ‘nee’ moet zeggen tegen anderen om ‘ja’ te zeggen tegen jezelf.

Doe goede daden

Iets goeds doen voor een ander kan je eigen stress verminderen. Dit hoeft niet groot te zijn: een vriendelijk berichtje sturen, een luisterend oor bieden of iemand helpen met een kleine taak kan jou én de ander een goed gevoel geven.

Alledaagse dankbaarheid

Dankbaarheid helpt je om positiever in het leven te staan. Schrijf bijvoorbeeld elke avond drie dingen op waar je die dag dankbaar voor was. Dit kunnen grote dingen zijn, maar ook kleine momenten, zoals een mooi gesprek of een zonnige dag.

Buiten je comfortzone

Nieuwe dingen proberen kan spannend zijn, maar elke stap buiten je comfortzone helpt je groeien. Dit hoeft niet groot te zijn: een andere route wandelen, een nieuw recept proberen of iemand aanspreken die je nog niet kent, kan al een verschil maken.

Eindig met dankbaarheid

Neem voor het slapengaan even de tijd om terug te kijken op je dag. Wat ging goed? Waar ben je trots op? Wat heeft je een fijn gevoel gegeven? Door je dag op een positieve manier af te sluiten, ga je met een rustiger hoofd naar bed.

Luister naar je lichaam

Je lichaam geeft vaak eerder signalen van stress dan je hoofd. Hoofdpijn, gespannen spieren of een onrustig gevoel kunnen tekenen zijn dat je te veel hooi op je vork neemt. Luister naar deze signalen en neem op tijd rust om overbelasting te voorkomen.


Een goed moment om over je stress te praten is nu

Stress kan je klachten verergeren en je dagelijkse leven moeilijker maken. Merk je dat stress invloed heeft op je welzijn en energie? Ga in gesprek met je zorgverlener en ontdek wat je kunt doen om beter met stress om te gaan. Wil je goed voorbereid het gesprek aangaan? Gebruik de gesprekshulp om inzicht te krijgen in jouw stressbronnen en behoeften.

Heb jij controle over jouw ziekte?
Praat erover met jouw huisarts of gespecialiseerd neuroloog. Of vul de parkinson gesprekshulp in om meer inzicht te krijgen in jouw persoonlijke situatie.
Lees volgende onderwerp
Op tijd medicijnen innemen
Lees verder

Informatie op maat

Binnen 3 stappen informatie op basis van jouw keuzes.
Vraag 1/3

Voorbeeld vraag 1

Selecteer jouw antwoord

Nachten met parkinson

Maar liefst 70-90% van de mensen met parkinson heeft slaapproblemen1. En toch worden deze slaapproblemen weinig besproken, terwijl er vaak wel iets aan te doen is. Speciaal voor al die mensen die wakker liggen van parkinson, is er nu een podcast over slaap.

Meer informatie Luister de podcast