Parkinson en Werk

De ziekte van Parkinson en werk

De ziekte van Parkinson heeft niet alleen grote gevolgen voor iemands privéleven: Parkinson beïnvloedt ook het functioneren op het werk. Naar schatting behoort 10 tot 20 procent van de mensen bij wie de diagnose Parkinson vastgesteld wordt op dat moment nog tot de beroepsbevolking. Gemiddeld hebben mensen al vijf jaar Parkinson voordat de diagnose wordt gesteld. In die periode kan iemand merken dat het werken steeds moeilijker wordt, zonder dat duidelijk is waar dat precies aan ligt.

Als eenmaal duidelijk wordt dat dit komt door de ziekte van Parkinson, valt het een beetje op zijn plek. Tegelijkertijd brengt de diagnose veel vragen met zich mee. Vragen zoals:

  • Hoe ga ik dit aan mijn werkgever en aan mijn collega’s vertellen?
  • Wat kan ik nog doen in mijn werk als de ziekte van Parkinson vordert en de symptomen verergeren?
  • Wie kan mij adviseren, begeleiden en coachen, zodat ik ondanks mijn ziekte zo lang mogelijk naar wens en vermogen kan blijven werken?
  • Heb ik recht op een uitkering als ik niet meer kan werken?

Hoe Parkinson het werken beïnvloedt

De ziekte van Parkinson gaat gepaard met motorische en niet-motorische symptomen. Iemand met Parkinson kan daarom moeite hebben met het uitvoeren van zowel fysieke als cognitieve taken. Door Parkinson kunnen mensen op het werk de volgende belemmeringen ervaren:

  • Geheugenproblemen
  • Problemen met multitasken
  • Uitstelgedrag
  • Minder energie hebben en sneller vermoeid zijn
  • Moeite met repeterende bewegingen
  • Problemen om overzicht te bewaren
  • Niet meer snel en adequaat kunnen reageren op bepaalde situaties
  • Moeite om met groepsdruk om te gaan
  • Het verwerken van informatie gaat langzamer
  • Minder initiatief tonen en moeilijker beslissingen kunnen nemen
  • Verbaal en non-verbaal communiceren gaat slechter

Begeleiding bij werken met Parkinson

Parkinson is chronisch en progressief: de ziekte gaat niet over en wordt na verloop van tijd erger. Merkt u dat u steeds meer moeite heeft om uw werk goed te doen of bent u na het werken uitgeput? Dan kan het verstandig zijn om begeleiding in te schakelen. Dat kan bijvoorbeeld uw werkgever, leidinggevende of HR-manager zijn. Ook een arbeidsdeskundige, loopbaancoach of re-integratiebegeleider kan uitkomst bieden. Hij of zij kan u helpen een helder beeld te krijgen van uw beperkingen en de invloed hiervan op uw werk. De begeleider kan u ook ondersteunen bij het regelen van aangepast werk of een nieuwe baan, ziekmelding, re-integratie en het aanvragen van een uitkering bij het UWV.

Vroeg of laat krijgt u ook te maken met een bedrijfsarts. De bedrijfsarts speelt een belangrijke rol bij het vinden van aanpassingen van de werkplek en/of in de uitvoering van de functie. Hij of zij kan u ook adviseren over hoe u om kunt gaan met Parkinson op uw werk en wat u het beste kunt doen richting uw werkgever en collega’s.

Ook de Parkinsonvereniging kan u ondersteunen bij uw vragen over werk. Op hun website kunt u het dossier over parkinson en werk nalezen. Voor leden is de Helpdesk Parkinson & Werk beschikbaar. Ervaringsdeskundigen die een achtergrond hebben op het gebied van werk en regelgeving beantwoorden per mail of telefonisch uw persoonlijke vragen.

Wat als u arbeidsongeschikt raakt door Parkinson?

Lukt het u niet om na het krijgen van de diagnose Parkinson uw werk te blijven doen? Dan kunt u zich ziek melden. Uw werkgever betaalt uw loon door. De duur van de loondoorbetaling is maximaal 2 jaar.

Na 2 jaar ziekte komt u in aanmerking voor een WIA-uitkering. WIA staat voor: Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Deze uitkering bestaat uit twee regelingen, de WGA(Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)en de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) De WGA kunt u krijgen als u (in de toekomst) kunt werken. Als u niet of nauwelijks kunt werken door Parkinson, dan komt u in aanmerking voor de IVA. Ook kunt u een vervroegde WIA-uitkering aanvragen als na minimaal 3 weken ziekte al blijkt dat u helemaal niet meer kunt werken – ook niet in de toekomst.

Een bedrijfsarts kunt u preventief inschakelen

Het is verstandig om zo snel mogelijk na de diagnose een bedrijfsarts in te schakelen. Er hoeft dus geen sprake te zijn van verzuim. Ook als u uw functie normaal kunt uitvoeren is het mogelijk om de bedrijfsarts preventief in te schakelen. Dat kan zelfs als u op het werk nog niet heeft verteld dat bij u de ziekte van Parkinson is vastgesteld. U kunt namelijk een afspraak maken met de bedrijfsarts zonder uw werkgever of collega’s hiervan op de hoogte te brengen

Weet u niet zeker bij welke arbodienst of bedrijfsarts uw werkgever is aangesloten? Dan kunt u dit het beste bij de afdeling Personeelszaken, Administratie of uw leidinggevende navragen.

De gesprekken tussen u en de bedrijfsarts zijn vertrouwelijk. Hij of zij mag uw werkgever niet over uw ziekte informeren als u hiervoor geen toestemming heeft gegeven. U hoeft zich dus geen zorgen te maken dat de bedrijfsarts met uw werkgever gaat praten.

Bedrijfsarts voor zzp’ers

In tegenstelling tot werkgevers zijn zzp’ers niet verplicht om zich aan te sluiten bij een arbodienst of bedrijfsarts. Bent u zzp’er en wilt u een bedrijfsarts inschakelen? Dan kunt u bijvoorbeeld op de website van de ‘Zelfstandige Bedrijfsartsen Genootschap’ een bedrijfsarts bij u in de buurt zoeken.

Alle tips op een rij:

  • Focus op de goede dingen; sta stil bij alles wat u nog kunt en wat u wilt doen.
  • Schakel een bedrijfsarts preventief in.
  • Bereid het gesprek met de bedrijfsarts goed voor.
  • Wees eerlijk en volledig over uw ziekte en uw klachten.
  • Overweeg om een naaste uit uw omgeving mee te nemen naar het gesprek. Hij of zij kan helpen bij het beschrijven van uw niet-motorische klachten.
  • Bedenk samen of en zo ja, hoe u uw werkgever en collega’s op de hoogte brengt van uw ziekte.
  • Blijf regelmatig in gesprek met uw bedrijfsarts.
Heeft u de controle over uw ziekte?

Praat er over met uw huisarts of gespecialiseerd neuroloog. Of doe de Parkinson zelftest om meer inzicht te krijgen in uw persoonlijke situatie.

Ook interessant: