Parkinson & autorijden

De ziekte van Parkinson en autorijden

De ziekte van Parkinson heeft een grote impact op uw dagelijkse leven. Misschien heeft u net de diagnose gekregen en komen er allerlei vragen op u af. Ook als u langer Parkinson heeft kan het zijn dat u met vragen zit. Bijvoorbeeld over wat u nog wel kunt doen en wat niet. Een voorbeeld hiervan is autorijden. De ziekte van Parkinson kan namelijk een negatieve invloed hebben op het rijden.

Op een gegeven moment zult u zichzelf de vraag stellen: mag ik eigenlijk nog wel autorijden? Het is een vraag die u beter in een vroeg stadium kunt stellen, want zowel motorische als niet-motorische symptomen van Parkinson kunnen het autorijden belemmeren.

Symptomen van Parkinson en hun impact op autorijden

Motorische Parkinson symptomen als stijfheid, trillen en overbeweeglijkheid maken het lastig om bepaalde handelingen uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan sturen, schakelen, gas geven of remmen. Daarnaast zijn er ook niet-motorische symptomen van Parkinson die het autorijden kunnen belemmeren: iemand kan trager gaan denken, het lastig vinden om verschillende handelingen tegelijkertijd uit te voeren (dubbeltaken), of moeite hebben met het inschatten van risico’s. Hierdoor kunnen mensen met Parkinson tijdens het autorijden het lastig vinden om een complexe situatie op de weg goed te overzien of er goed op te reageren.

Wanneer is het verstandig om een rijtest te doen?

Volgens de wet moet iemand met Parkinson een rijtest afleggen als er een vermoeden is dat een lichamelijke of geestelijke functiestoornis de rijgeschiktheid beïnvloedt. Deze rijtest kunt u bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) afleggen.

Wanneer is er sprake van zo’n vermoeden? Welke signalen wijzen daarop? Een aantal voorbeelden:

  • Traagheid
  • Moeite met het uitvoeren van dubbeltaken
  • On-/Off-episodes
  • Slaperigheid
  • Problemen met zien

Heeft u last van bovenstaande symptomen? Dan is het belangrijk om u bij het CBR te melden en een rijtest te doen. U kunt er natuurlijk ook voor kiezen om te stoppen met autorijden.

Parkinson melden bij het CBR

Er is in Nederland echter geen wettelijke meldplicht. Het is uw eigen verantwoordelijkheid om u bij het CBR te melden, maar u mag andere weggebruikers niet in gevaar brengen. Mocht u een ongeluk veroorzaken, dan kunt u strafbaar worden gesteld. Daarom is het verstandig om uw rijgeschiktheid bij het CBR te laten beoordelen, nadat u de diagnose Parkinson heeft gekregen. Daarnaast is het ook verstandig om na de diagnose uw autoverzekeraar in te lichten. Doet u dit niet, dan loopt u het risico dat eventuele schade niet door uw verzekeraar wordt vergoed.

Wat u moet doen om uw rijgeschiktheid te laten beoordelen

Het CBR beoordeelt uw rijgeschiktheid op basis van de Gezondheidsverklaring, het medisch rapport van uw arts en een rijtest. De Gezondheidsverklaring is verkrijgbaar op Mijn CBR (hiervoor heeft u uw DigiD nodig) of bij uw gemeente en kost in 2020 € 37,80.

Als u een van de vragen met ‘ja’ beantwoordt, zal het CBR om aanvullende informatie vragen. Uw arts zal vervolgens een medisch rapport opstellen waarin informatie staat over de aard en ernst van uw aandoening, een beschrijving van de symptomen, bijkomende ziekteverschijnselen, het gebruik van medicijnen en het stadium van de ziekte van Parkinson.

Op basis van dit rapport zal het CBR beoordelen welke stappen ondernomen moeten worden. Bij mensen met Parkinson volgt altijd nog een rijtest voordat een beslissing wordt genomen over de rijgeschiktheid. De kosten van de rijtest zijn inbegrepen in de prijs van de Gezondheidsverklaring. Beschikt u niet over een eigen auto, dan komen er nog kosten bij voor de huur van een lesauto.

De rijtest afleggen bij het CBR

Een rijtest is geen examen. De test is bedoeld om te kijken of iemand veilig en verantwoord aan het verkeer kan deelnemen, ondanks de ziekte of medische situatie. De rijtest duurt ongeveer een half uur. Een deskundige van het CBR stapt bij u in de auto en beoordeelt uw rijgeschiktheid. Hij of zij heeft kennis van de ziekte van Parkinson en kan daarnaast ook adviseren over bijvoorbeeld het doen van aanpassingen aan uw auto.

Na afloop van de rijtest wordt doorgaans direct een besluit genomen. De termijn van de beslissing is maximaal 5 jaar. Bent u het niet eens met het besluit? Dan kunt u via de website van het CBR een bezwaar indienen.

Mocht er na de beslissing iets aantoonbaar veranderen, zoals het aanpassen van medicijnen waardoor bepaalde klachten veranderen, dan kunt u via het CBR een nieuwe rijtest aanvragen.

Wat als u niet meer mag autorijden door Parkinson?

Komt uit de beslissing naar voren dat u niet meer rijgeschikt bent, dan heeft dat grote gevolgen voor uw mobiliteit. Er zijn een aantal alternatieven die overwogen kunnen worden: een partner, familielid of kennis die u chauffeurt, of het gebruik van een ander vervoersmiddel zoals een bromfiets, brommobiel of elektrische fiets. Uw arts of een fysiotherapeut kan samen met u alle mogelijkheden doornemen.

Hieronder een overzicht van de genoemde tips:

  • Kijk kritisch naar de impact van uw ziekte op uw rijvaardigheid
  • Bespreek uw twijfels over autorijden met uw partner, familie of vrienden
  • Ga het gesprek aan met uw arts of neuroloog als u het vermoeden heeft dat Parkinson het autorijden belemmert
  • Meld u bij het CBR nadat u de diagnose heeft gekregen
  • Licht ook uw verzekeraar tijdig in
  • Niet rijgeschikt? Zoek een alternatief
Heeft u de controle over uw ziekte?

Praat er over met uw huisarts of gespecialiseerd neuroloog. Of doe de Parkinson zelftest om meer inzicht te krijgen in uw persoonlijke situatie.

Ook interessant: