Woordenlijst

Bradykinesie: medische term voor het trager zijn van bewegingen.

Chronische ziekte: een ziekte die langere tijd aanhoudt. In Nederland wordt hierbij, afhankelijk van de ziekte, een termijn van langer dan 6 weken tot 6 maanden aangehouden. Sommige chronische ziekten, zoals de ziekte van Parkinson, gaan niet meer over.

Dosis-respons fluctuaties: reacties van het lichaam en de hersenen op de schommelingen van de hoeveelheid medicatie in het bloed. Bij de ziekte van Parkinson leidt dit tot overbeweeglijkheid als de hoeveelheid hoog is en off-verschijnselen als de hoeveelheid laag is.

Depressie: een stoornis van de stemming waarbij gedurende een langere periode een abnormale somberheid bestaat en/of een abnormale lusteloosheid, verlies van interesse of een onvermogen om ergens van te genieten. Vaak hebben mensen met depressie ook last van problemen met slapen en eten.

Doorslaapstoornis: wakker worden midden in de nacht en het onvermogen dan weer in slaap te vallen.

Dyskinesie: ongewilde, niet te controleren ritmische bewegingen.

Dystonie: te hoge spierspanning waardoor een vreemde lichaamshouding kan ontstaan. Dit kan zeer pijnlijk zijn.

EDS (excessive daytime sleepiness): neurologische stoornis waarbij er overdag een plotselinge behoefte is om te slapen.

Freezing: tijdelijk niet meer kunnen bewegen. Treedt vaak op bij het starten van een beweging, zoals beginnen met lopen of draaien.

Gecompliceerde fase van de ziekte van Parkinson: volgende fase van de ziekte, waarbij er door de dag heen wisselingen optreden in de werkzaamheid van de gebruikte medicatie.

Motorische symptomen: symptomen van de ziekte van Parkinson die te maken hebben met beweging. Voorbeelden hiervan zijn beven, stijfheid en traagheid.

Neurotransmitter: een stof die signalen doorgeeft van de ene cel naar de andere. Neurotransmitters zijn vooral in de hersenen en in zenuwen te vinden. Voorbeelden van neurotransmitters zijn: dopamine, acetylcholine, serotonine.

Niet-motorische symptomen: symptomen van de ziekte van Parkinson die NIET te maken hebben met beweging. Voorbeelden hiervan zijn problemen met de blaas en darmen, slaap en stemming.

Off-episode: fase waarin de medicatie onvoldoende of zelfs geheel niet werkt. In de off-episode keren de parkinsonsymptomen zoals stijfheid, traagheid of tremor terug.

On-episode: de fase waarin de patiënt merkt dat de medicatie goed werkt.

Ongecompliceerde fase van de ziekte van Parkinson: het begin van de ziekte van Parkinson, waarbij de medicatie op een stabiele manier de symptomen verlicht.

Ontremming: onvermogen om een impuls of verleiding te kunnen weerstaan, waardoor grensoverschrijdend gedrag ontstaat. Voorbeelden hiervan zijn teveel eten, gokken of winkelen, of afwijkend seksueel gedrag. De stoornis treedt op als bijwerking van een overmatig gebruik van dopaminerge medicatie.

PEPP: Educatie Programma Parkinson, 8 weekse cursus voor patiënten en naasten.

PLMD (Periodic Limb Movement Disorder): onvrijwillige, ritmische bewegingen van de benen tijdens de slaap. Hierdoor kunt u en uw partner slechter slapen.

Progressieve ziekte: een ziekte die in de loop van de tijd voortschrijdt; de klachten zullen steeds erger worden.

Psychose: toestand waarbij het contact met de werkelijkheid weg is; mensen zijn verward, zien of horen dingen die niet echt zijn, of hebben ideeën die niet kloppen.

REM behavioural disorder: stoornis waarbij de spieren niet voldoende verlamd zijn tijdens de droomslaap. Hierdoor voert iemand dus letterlijk zijn dromen uit, en kan zichzelf en anderen hierbij verwonden.

Respijtzorg: tijdelijke en volledige overname van zorg van de zorggever (mantelzorger) om de zorg van hun zorgvrager over te nemen. De bedoeling is dat de zorggever even rust heeft en vrij kan nemen van de zorg die hij/zij dag en nacht moet geven. De zorg kan zowel thuis als bij een speciale instelling plaatsvinden.

Restless legs: vervelend gevoel in de benen waardoor de drang ontstaat om deze te blijven bewegen.

Rigiditeit: Stijfheid.

Substantia Nigra: groep cellen in de hersenen die dopamine maken. Ook zorgen deze cellen ervoor dat de beschikbare dopamine gelijkmatig wordt verdeeld. Bij de ziekte van Parkinson sterven de cellen van de Substantia Nigra langzaam af.

Tremor: onwillekeurige, ritmische beweging, beven.

Wearing off: vermindering van het effect van de medicatie enige tijd na het innemen van tablet/capsule. Parkinson symptomen zoals traagheid en stijfheid keren terug.

Heeft u de controle over uw ziekte?

Praat er over met uw huisarts of gespecialiseerd neuroloog. Of doe de Parkinson zelftest om meer inzicht te krijgen in uw persoonlijke situatie.

Ook interessant: